De koning der musicalcomponisten Andrew Lloyd Webber besloot begin jaren tachtig de dichtbundel ‘Old Possum’s Book of Practical Cats’ – een geliefd boek uit zijn jeugd – op muziek te zetten. In deze dichtbundel beschrijft de schrijver T.S. Elliot een veelheid en variëteit aan Londense katten. Een verhaallijn ontbreekt.
En precies dat gegeven, het ontbreken van een verhaallijn, verdeelt het publiek tot op de dag van vandaag in haters en liefhebbers van Cats. Lloyd Webber loste dit een kleine beetje op door de losse gedichten te verbinden door middel van een ambigu verhaallijntje over het jaarlijkse Jellicle Bal, waar één kat wordt uitverkoren om herboren te worden. De oude glamourkat Grizabella is dit jaar de uitverkorene. Het heeft als resultaat dat het publiek tijdens de voorstelling de ene na de andere kat krijgt voorgeschoteld en we ondertussen af en toe een weemoedige Grizabella op en af zien schuifelen. Het blijft het grootste makke van de voorstelling. Er is geen strijd of spanning, er is geen protagonist, geen antagonist. Maar… Er is ook heel veel wel.
Zo is daar allereerst het wonderschone decor van Marjolein Ettema. Zij is erin geslaagd om het Rijksmuseum tot leven te wekken met grootse projecties en verschuivende wanden. Het is één grote kijkdoos waar we in kunnen dwalen en waar de ene imposante scenografie gevolgd wordt door de andere. Het is kleurrijk, het is sfeervol en het is goed doordacht. Zo is de scène van de spoorwegkat Tjoeke Tjoek gesitueerd in een schilderij van Piet Mondriaan, vormen de overbekende zwarte strepen de spoorrails en wordt uit de verschillende vlakken een trein geconstrueerd.
In dit decor staat een weergaloze cast dat zich het schompes werkt en dat daarvoor ook fijne tools in handen heeft: een scherpe, eigentijdse en vlotte vertaling van Florus van Rooijen met goed werkende verwijzingen naar Amsterdamse locaties en Hollandse spitsvondigheden bijvoorbeeld (spelen voor de kat z’n viool, de kat in de zak vinden). De heerlijke muziek wordt daarbij weergaloos gespeeld door het orkest onder leiding van Steven van Gool. Ook de strakke, opzwepende choreografie van Klevis Elmazaj mag niet onbenoemd blijven. De choreografieën leveren een prachtige beeldtaal op. Met name Rosanne Rebergen als Bomballerina en Stijn Holewijn als Magische Maestro Mysterio weten wel raad met de choreografie en leveren beiden huzarenstukjes in hun dansstukken. Het instrumentale en grote dansnummer Jellicle Bal is zonder twijfel een hoogtepunt.
Cats is een ensemblevoorstelling pur sang en iedereen levert een geweldige performance, maar toch zijn er wel degelijk een paar opvallende prestaties. Melise de Winter steelt de show als Vera Vlekkeloos: vrolijk, ongecompliceerd en heerlijk tappend. Het leidt tot een groots open doekje. Na haar doet de Ram Bam Tijger een gooi naar een nieuw kattenleven: Davy Reedijk swingt, charmeert en is vocaal één van de besten van de avond. Zoals gezegd trekt er een bonte stoet van katten aan ons voorbij: zo zijn daar de ondeugende en geestige boefjes Allegaartje (Delano Willemsen) en Malle Fietje (Eva Nagelhout), de koddige, elitaire Barend-Jan Bol, de krakkemikkige, maar gepassioneerde en grappige toneelkat Coulissius Bredero (een mooie, humoristische dubbelrol van Martijn Vogel) en de punctuele spoorwegkat Tjoeke Tjoek (Yannick Plugers). Zoals gezegd: ook de andere acteurs en actrices leveren absoluut topprestaties in deze intensieve en veelvragende productie. Een interessante keuze in de to-the-point regie van Paul van Ewijk is de rol van Victoria (Clara Ribant). Als spierwitte kat betreedt zij het nachtelijke Rijksmuseum en neemt zij het publiek al dansend mee de Rijksmuseumnacht in. Het is een schitterend stukje beeldende poëzie: een onbeschilderde canvaskat die vol verbazing, verwondering en nieuwsgierigheid het verhaal op gang brengt.
Te midden van alle consternatie zien we af en toe Nurlaila Karim verschijnen als de vergane, weemoedige glamourkat Grizabella, naar wie de andere katten vooral misprijzend kijken en miauwen. Karim speelt het met sereniteit en senioriteit en bezingt met Weemoed een prachtig verlangen naar vroeger en de hoop op een nieuw leven richting de toekomst.
Producent De Graaf en Cornelissen voegt in-the-end een zeer goed geslaagde productie toe aan het rijtje musicalklassiekers dat zij de laatste jaren brengt. Waar Les Miserables en West Side Story nog vrij klassiek waren in onder meer vertaling en scenografie, slaagt deze versie van Cats erin om het publiek te verrassen met een duidelijk Nederlandse, herkenbare saus (of liquid snack). Het verhaal mag dan ruk zijn, maar de combinatie van het Rijksmuseum met Cats is absoluut meer dan de som der delen en prikkelt de zintuigen.
scènefoto’s: Danny Kaan