Dit jaar rockt het in Hengelo. Werd eerder dit jaar het jubileum van het theater gevierd met een uitvoering van The Wall, ook deze regionale productie van Theater Producties Twente weet de gitaren en drums wel te vinden. Ook al duurt het even voordat het daadwerkelijk los gaat.
De locatie van de voorstelling is een ander stukje Hengelose historie: deze vindt plaats in een van de hallen van de Koninklijke Machinefabriek Stork, inmiddels verlaten. Een prachtige plek vlakbij het station, die vraagt om herontwikkeling, maar de hal waarin de voorstelling speelt heeft wel weer zo veel historische accenten, dat het zonde zou zijn als deze verdwijnen. In 1971, het jaar dat de voorstelling zich afspeelt, zal het er een drukte van belang zijn geweest. Net als in het gebouw dat op zo’n 10 minuten wandelen te vinden was: de Fashion, een vrijplaats voor jongeren van allerlei pluimage, maar vooral hen die zich niet thuis voelden in het tijdsbeeld. Het is hier dat de roemruchte moord op Jatti plaatsvond: een moord dat pas na 14 jaar werd opgelost, en eentje waarbij het stoffelijk overschot tot op de dag van vandaag niet werd gevonden.
De voorstelling begint met een getuigenverhoor. Het is het soort begin dat ik niet sinds de musical Carrie heb gezien, en hoewel het dodental hier minder is, is het verhaal zelf niet veel minder horror. Deze Texas vertelt dat ze alleen in het ouderlijk huis woonde, en haar toenmalige vriendje verloor aan een overdosis en zo belandde in ‘De Fashion’, waar je altijd welkom was, op zoek naar iets echts. Een rocknummer met een psychedelische ondertoon, waarin het woord Nee ontelbaar vaak voorkomt, geeft aan dat het hier om jongeren gaat die verandering willen. Een ronde langs de vast bezoekers volgt, van de barones die yogales geeft tot het barmeisje dat meer aan de bar zit dan erachter staat, van de criminele Wim die er zijn spullen heelt to de dochter van een zeer conservatief raadslid. Van ‘projectleider’ Peter tot dealer Rick. Van kunstenaars tot een eenzame jongen die een gezelschapsspel wil spelen Van barman Fred tot de gevreesde Jatti.
Jatti wordt neergezet als een bruut, die mensen bedreigt, op een gegeven moment ook mishandelt, en waar niemand iets tegen durft te doen. De politie, die regelmatig langskomt vanwege klachten over overlast uit de buurt, negeert het vingerwijzen naar Jatti. We zien dat dit herhaaldelijk gebeurt, en de ergernis groeit en groeit. We horen Rinus, één van de agenten, op een gegeven moment zeggen “Soms moet er iets gebeuren, wat niet mag gebeuren”. Ze slagen erin hem in een gesloten inrichting opgenomen te krijgen, maar niet veel later is hij weer terug. En dan wordt besloten om de raad van de agent heel letterlijk te nemen. Jatti wordt doodgeschoten. De omerta rond de moord houdt 14 jaar stand, tot een getuigenverklaring ervoor zorgt dat de moord als opgelost kan worden beschouwd.
In het eerste gedeelte van de voorstelling, die geen pauze heeft, maar wel als een tweeakter voelt, zitten weinig songs. Er worden klassiekers als ‘People are Strange’, ‘White Rabbitt’ en ‘Stairway to Heaven gezongen’; het tweede gedeelte is dan ineens een knallende rockopera in stijl, dus met een enorm jaren zeventig gevoel. Bijzonder is dat de acteurs zelf spelen: tijdens het verhoor aan het begin had de agent al een gitaar, we zien Jatti nu achter de drums, in een plexiglas drumhok. Het tweede deel biedt ook een wat ander perspectief op het toch wel wat subjectieve beeld dat van De Fashion wordt geschetst, en het achtergrondverhaal van Jatti, waarbij je blij zou moeten zijn dat ruim 50 jaar later dat de geestelijke gezondheidszorg op een ander niveau zit, of falen we daar nog steeds. Mooie creatieve keuze, het nummer dat vast ‘Ja’ heet, als contrast met het eerdere ‘Nee’.
Er zijn twee zwakke punten in de voorstelling. De eerste is dat het erg onduidelijk blijft wat de relatie nu precies is tussen Texas en Jatti. Er is een vorm van fascinatie, en vanuit Jatti kennelijk dusdanig dat hij komt opdagen als Texas dat vraagt, maar andersom is het wel heel erg vaag. De tweede is de duur van het eerste deel. Er is een moment dat je denkt, dit was toch een rockopera, en dan duurt het toch nog wel even voordat het daadwerkelijk die rockopera wordt.
Dat laat onverlet dat het spel over het geheel genomen in orde is. Veel van de bezoekers aan de Fashion zijn amateurs, en de een is duidelijk overtuigender in hun rol dan de ander. De hoofdrollen zijn zonder meer goed, waarbij het feit dat ze zich zelf op instrumenten begeleiden een grote meerwaarde heeft. Mingus Dagelet start als Jatti vooral dreigend, waarbij hij nauwelijks spreekt, maar gaat helemaal los in het tweede deel. Teuntje Post is prachtig als Texas, terwijl David Schwarz de agent die zich afvraagt in hoeverre hij verantwoordelijk is door zijn uitspraken mooi vertolkt. Tyeppe Troost vertolkt Rick, die ook rock had kunnen heten (niet alle namen in deze voorstellingen zijn historisch correct, bewust). Andere solisten in de show klinken ook prima, en waar er sprake is van choreografie, wordt deze goed uitgevoerd.
De moord op Jatti heeft Hengelo, met vlagen in zijn greep. In eerste instantie als onopgeloste moord en vervolgens rond de vraag waar zijn lijk is gebleven. Juist nu zijn er weer speculaties over zijn eigenlijke laatste rustplaats.
Wie de voorstelling wil zien moet er snel bij zijn. De laatste drie voorstelling zijn op 29, 30 en 31 oktober.
Scènefoto’s: Willem van Walderveen
Foto slotappalus: Musicalworld
