Hoewel haar schilderijen voor miljoenen zijn verkocht, zullen velen nog nooit gehoord hebben van Tamara de Lempicka, schilderes in de art deco stijl. Het aantal mensen dat de musical Lempicka ooit heeft gezien zal nog kleiner zijn, want de Broadway-run van dit stuk over het leven van de schilderes, dat feiten en fictie mengt, duurde nog geen 70 voorstellingen. Wat mag de musicalliefhebber zich dus gelukkig prijzen dat dit stuk in België te zien was. Karthago in Oosterzele wist met de nodige moeite de rechten voor dit stuk te verwerven, dat in 2018 zijn première had in Williamstown, en slechts 2 jaar geleden op Broadway stond. Een unieke mogelijkheid dus om dit stuk te zien, dat niet veel amateurgezelschappen aan zullen durven. Niet alleen omdat een bekende titel doorgaans meer kaartjes verkoopt, maar ook omdat het stuk veel vraagt van de cast.
Ondanks de slechte ontvangst kreeg de voorstelling nog 3 Tony Nominaties. De enige prijs die de voorstelling daadwerkelijk kreeg was een GLAAD award. Deze organisatie houdt zich bezig met LGBTQ-representatie. En die is inderdaad ruimschoots aanwezig. De voorstelling draait namelijk vooral om de relatie die de schilderes krijgt met model Rafaela. Maar dat is niet het begin van de voorstelling, die als een raamvertelling wordt gebracht en begint met Tamara de Lempicka aan het eind van haar leven, in Los Angeles. We blikken terug op haar huwelijk met de Poolse aristocraat Tadeusz Lampicki (en zien al schilderend in haar trouwjurk), een huwelijk dat vanwege deels Joodse roots niet wordt gewaardeerd door zijn familie. Niet veel later wordt Tadeusz gevangen genomen. Het is de Russische revolutie. Met dure juwelen weet Tamara twee bewakers om te kopen (familie erfstukken maar ‘U stal van ons’), de derde verlangt haar gezelschap voor de nacht. Als ze toegeeft, wordt ze beschimpt, maar het geeft hen de gelegenheid naar Parijs te vertrekken, met hun dochter. Hoe ze hem vrij heeft gekregen, wil ze niet vertellen. Hij wil niet werken, zij wil schilderen. Ze heeft discussies met Filippo Tommaso Emilio Marinetti over de kunstvorm, en ontmoet Rafaela (zingend) en haar vriendin Suzy Solidor. Tamara raakt gefascineerd door Rafaela, en doet alle moeite om haar als model te kunnen krijgen. Het leidt uiteindelijk tot een bijzondere relatie tussen de twee. Terwijl Tamara, die inmiddels signeert met Lempicka, succesvoller wordt en geniet van het decadente Parijs onder andere in het lesbisch etablissement van Suzy, rukt het fascisme op. Marinetti, een opportunist, omarmt deze, in tegenstelling tot Lempicka.
Wat onmiddellijk opvalt is de vormgeving: vier lijsten met LED licht in een verder vrij duistere belichting. Binnen de lijst zit gaasdoek, waarop afbeeldingen en filmbeelden geprojecteerd kunnen worden, soms in combinatie met acteurs erachter. Kostuums hebben verfstrepen: soms heel realistisch, terwijl de pakken van de fascisten geïnspireerd lijken te zijn op de klassieke oudheid, in glimmend goud.
De songs in de musical zijn uitdagend, en vragen het uiterste van de cast, en als we eerlijk zijn, een enkele keer ook iets meer. Toch brengen ze het er over het geheel genomen heel goed van af. ‘Als ik haar schilder’, een solo van Myrthe Van Steenlandt, die Lempicka speelt, is bloedmooi, en ondanks dat haar rol zeker geen ‘likable’ figuur is, neemt ze je mooi mee in haar reis. Roxane Joiris overtuigt als Rafaela, die altijd een beetje een mysterie blijft. Bernd Herremans heeft als Marinetti een juiste portie arrogantie en valsheid en Zane Garitte weet zeker aan het begin van de voorstelling, als zijn rol het grootst is, liefde en aristocratie mooi te mengen. Ook de wat kleinere rollen worden mooi gespeeld. Het ensemble zorgt voor indrukwekkende momenten, als bij het door de elektronische klanken muzikale buitenbeentje “Perfectie”. Over het geheel genomen ziet het er dus fraai uit, klinkt het goed en wordt er goed gespeeld.
Maakt dat het stuk goed? Hoewel er zeker prachtige scènes in zitten voelt de voorstelling wat fragmentarisch aan, en geeft je soms het gevoel dat je informatie hebt gemist. In de tweede akte gaat het allemaal wel ineens heel snel (waarschijnlijk bewust, omdat dat precies is wat er in haar leven gebeurt en het ook de titel van het lied is), maar “Haast” voelt wel heel gehaast, en erg rommelig. Een aantal songs zijn prachtig, maar de pauzefinale voelt voor mij als een van de sufste pauzefinales ooit. Een schril contrast met bijvoorbeeld de heerlijke tango “Vrouwen”. Ondanks de gemengde gevoelens over het materiaal, heb ik dus allesbehalve spijt van de viereneenhalf uur reistijd deze dag.
Voor een bezoek aan Lempicka is het nu te laat, maar ook volgend jaar heeft Karthago weer een Broadway-stuk op de planning, die nog niet eerder in het Nederlands te zien was. Met Natasha, Pierre & the Great Comet of 1812 hebben ze een titel te pakken die in veel meer landen al succesvolle runs heeft gespeeld. Ik hoop dat ik ook die weer kan zien. Met een lang weekend als totale speelperiode is dat helaas niet altijd mogelijk.
